Dernek lokalinde televizyon, radyo, internet veya başka araçlarla müzik eserlerinin kullanılması konusu yalnızca “müzik açmak serbest mi?” şeklinde değerlendirilmemelidir.

Müziğin hangi ortamda, hangi amaçla ve kime açık şekilde kullanıldığı önemlidir.

MESAM, işletmelerde canlı veya mekanik müzik yayını için müzik kullanım lisansı sisteminin bulunduğunu ve umuma açık mahallerde kullanılan müzik eserleri bakımından lisanslama yapıldığını açıklamaktadır. MESAM

Bu nedenle dernek lokali yöneticilerinin müzik kullanımı konusunda ayrıca dikkatli olması gerekir.

Televizyondan Müzik Açmak da Müzik Kullanımı Sayılır mı?

Lokal içerisinde televizyon veya radyo üzerinden müzik yayını yapılması, müzik eserlerinin mekânda kullanılmasına neden olabilir.

MESAM’ın açıklamalarında radyo, televizyon, MP3, CD, DVD ve internet gibi araçlardan yapılan müzik kullanımlarına ilişkin lisanslama süreçleri bulunduğu belirtilmektedir. MESAM

Dolayısıyla:

• Televizyon yayını,
• Radyo,
• İnternet üzerinden müzik,
• Dijital müzik platformları,
• Bilgisayar veya başka cihazlardan müzik yayını

gibi kullanımların telif yönünden ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Dernek Lokali İçin Müzik Lisansı Gerekir mi?

Burada önemli bir ayrım vardır.

Her dernek lokali için otomatik olarak aynı lisans yükümlülüğü varmış gibi hareket etmek doğru değildir.

Lokalın hukuki statüsü, kullanım şekli, üyelerle sınırlı olup olmadığı ve fiilen nasıl işletildiği değerlendirilmelidir.

Özellikle lokalın umuma açık bir mekân haline gelmesi, dernek lokali bakımından ayrıca hukuki sorun oluşturabilir. Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün denetim rehberinde de lokalin umuma açık yer haline gelip gelmediğinin denetlendiği belirtilmektedir. Sivil Toplum

Bu nedenle müzik lisansı konusu değerlendirilirken lokalın diğer mevzuat şartları da birlikte ele alınmalıdır.

“Burası Dernek Lokali, Telif Ödememize Gerek Yok” Demek Doğru mu?

Bu şekilde kesin bir sonuca varmak doğru değildir.

Müzik eserlerinin kullanımından doğan telif hakları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında ayrıca değerlendirilir.

MESAM, eserlerin umuma arzından veya kullanımından doğan mali hakların takip edildiğini ve belirli kullanım alanlarında lisanslama yapıldığını belirtmektedir. MESAM

Bu nedenle dernek yönetimi, lokalın kullanım biçimine göre ilgili meslek birlikleriyle lisans gerekip gerekmediğini kontrol etmelidir.

Canlı Müzik ile Normal Müzik Yayını Aynı Şey mi?

Hayır.

Daha önce ele aldığımız canlı müzik konusu ile günlük olarak televizyon, radyo veya dijital kaynaklardan müzik dinletilmesi aynı hukuki durum olmayabilir.

Örneğin:

Normal müzik yayını:
Televizyon, radyo veya dijital platform üzerinden müzik dinletilmesi.

Canlı müzik:
Bir sanatçının, grubun veya müzisyenin lokalde canlı olarak performans gerçekleştirmesi.

Her iki kullanımın da telif ve diğer izinler bakımından kendi koşulları değerlendirilmelidir.

Spotify, YouTube veya Benzeri Platformlardan Müzik Açılabilir mi?

Bir dijital platforma bireysel abonelik yapılmış olması, o platformdaki bütün müziklerin her türlü mekânsal kullanım için otomatik olarak serbest olduğu anlamına gelmeyebilir.

Özellikle ticari veya kamusal/umuma açık kullanım ile kişisel kullanım arasında fark bulunmaktadır.

Bu nedenle dernek lokali yöneticileri, kullanılan platformun mekânlarda müzik yayınına ilişkin kullanım koşullarını ve ayrıca telif lisansı gerekip gerekmediğini kontrol etmelidir.

Dernek Lokalinde Müzik Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Lokal yönetimi şu konuları kontrol etmelidir:

☑ Lokalın hukuki statüsü ve kullanım şekli
☑ Müziğin hangi araçla yayınlandığı
☑ Müzik kullanımının sadece üyelerle sınırlı olup olmadığı
☑ Lokalın fiilen umuma açık hale gelip gelmediği
☑ Canlı müzik yapılıp yapılmadığı
☑ İlgili telif lisansının gerekip gerekmediği
☑ Kullanılan platformun mekânsal kullanım şartları
☑ Gerekli lisans veya sözleşmelerin dosyada bulunması
☑ Lokal yönergesine uygun hareket edilmesi

MESAM’ın güncel bilgilerinde de müzik kullanıcıları için farklı kullanım alanlarına göre lisanslama belgeleri ve sözleşmeler bulunduğu görülmektedir. MESAM

Denetimde Müzik Yayını Sorun Olur mu?

Tek başına müzik yayını yapılması ile mevzuata aykırı bir lokal faaliyeti aynı şey olarak değerlendirilmemelidir.

Ancak denetim sırasında lokalın hangi amaçla ve nasıl kullanıldığı incelenebilir.

Örneğin lokalın:

• Üyelere yönelik faaliyet amacı dışına çıkması,
• Umuma açık işletme gibi çalışması,
• Ticari işletmeye dönüşmesi,
• Gerekli izinlerin bulunmaması,
• Lokal yönergesine aykırı faaliyet yürütmesi

gibi durumlar daha ciddi sorunlara yol açabilir.

Resmî denetim rehberinde lokal için izin belgesi, ortak kullanım, tabela, sorumlu müdür, lokal yönergesi ve üye/misafir kartları gibi birçok hususun birlikte kontrol edildiği görülmektedir. Sivil Toplum

Müzik Yayını Konusunda En Sık Yapılan Hatalar

1. Kişisel aboneliği mekân lisansı zannetmek

Kişisel kullanım hakkı ile mekânsal kullanım şartları birbirinden farklı olabilir.

2. “Dernek olduğu için telif yok” düşüncesi

Dernek tüzel kişiliğinin bulunması, telif mevzuatının otomatik olarak devre dışı kaldığı anlamına gelmez.

3. Canlı müzik ile normal müzik yayınını aynı değerlendirmek

İki kullanım şeklinin izin ve telif boyutu farklı olabilir.

4. Lokalın umuma açık hale gelmesine dikkat etmemek

Müzik yayınıyla birlikte lokalin işletme biçimi de değişebilir. Bu nedenle lokalın üye odaklı yapısının korunması önemlidir.

5. Lisans veya sözleşme belgelerini dosyalamamak

Gerekli olduğu tespit edilen lisans ve sözleşmelerin lokal dosyasında düzenli tutulması iyi bir uygulamadır.

Sonuç

Dernek lokalinde müzik yayını yapılması, kullanım şekline göre telif ve lisans açısından değerlendirilmelidir.

Televizyon, radyo, internet veya dijital müzik platformlarından yapılan yayınlar ile canlı müzik faaliyetleri birbirinden ayrılmalı; lokalın umuma açık hale gelip gelmediği, müzik kullanımının niteliği ve ilgili telif lisansı şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle dernek lokalinin ticari veya umuma açık bir işletme gibi kullanılmasına yol açabilecek uygulamalardan kaçınılmalıdır.

DDM Danışmanlık

Dernek lokalinizin açılışından izin işlemlerine, lokal yönergesinden denetim hazırlığına kadar süreçlerin mevzuata uygun yürütülmesi için profesyonel danışmanlık alabilirsiniz.

DDM Danışmanlık tüm süreci sizin adınıza takip eder.

📞 0535 537 62 18